|
ATIK YÖNETİMİ
Denizli ili; atık yönetim sistemi yönünden ülkede en iyi ve başarılı iller arasında gösterilmektedir. Bu başarıda, DOÇEV’in Denizli’deki hemen her eve, işyerine ulaşan, sürekli-sistemli atık yönetimi çalışmalarının önemli payı vardır. Diğer illerdeki kişi ve kurumlar DOÇEV’in atık yönetiminden destek, bilgi ve doküman talep etmektedirler.
Okul, işyeri, ev, özel ve kamu kuruluşlarında konuşlanan ‘’DOÇEV Atık Dönüşüm Kutuları’’ ile 1999 yılında başlatılan ve her geçen yıl genişleyerek devam eden DOÇEV Atık Yönetim Sistemi kapsamında; başta kâğıt olmak üzere plastik, metal, süt ve meyve suyu kutuları, elektronik atıklar toplanmış, ayrıştırılarak geri dönüşüm firmalarına ulaştırılmıştır. Çalışmalarımız; Türkiye genelinde örneklenmiş, toplumda olumlu yansımalar bulmuş ve tüm halkımızca desteklenmiştir.
Ancak, ülkede ve Denizli’de değişen koşullar, bu alanda yeni kararlar almamızı zorunlu kılmış, bir imece kültürüyle, gönüllü katılım ve çabalarla yürütülen bu faaliyetimiz, 2009 Nisan ayı itibarı ile sona erdirilmiştir. Avrupa Birliği katılım sürecinde aday ülkelerin AB çevre müktesebatı ile uyumu kapsamında yürürlüğe giren çevre yasa ve yönetmelikleri, gönüllülük misyonunu, zorunluluğa dönüştürmüştür. Çevre yönetimi konusundaki çağdaş yaklaşımlar; çevrenin daha iyi yönetilmesi ve kaynakların doğru kullanımı için Çevre ve Orman Bakanlığı’nın koordinatörlüğünde, yerel yönetimler, kamu, özel sektör, bilimsel ve teknik kuruluşlar ve vatandaşlara görev ve sorumluluklar yüklemektedir. Yeni yasa ve yönetmeliklere göre, atıkların kaynağında toplanması ve yeniden kazanımı görevi ve sorumluluğu doğrudan yerel yönetimlere verilmiştir.
Gelişen bu süreçte, atık kâğıt toplama çalışmalarımızı Nisan-2009’da sonlandırdık. Atık yönetimi çalışmalarımız; atıkların değerlendirilmesinde kamuoyu bilincinin artırılması ve elektronik atık ile kullanılmış pillerin toplanmasına yönelik etkinliklerle sürmektedir.
|
YIL
|
ATIK KÂĞIT ve AMBALAJ ATIKLARI (TON)
|
ATIK PİL (TON)
|
ELEKTRONİK ATIK (TON)
|
|
1999
|
100
|
0,6
|
|
|
2000
|
150
|
0,8
|
|
|
2001
|
195
|
0,9
|
|
|
2002
|
102
|
1,0
|
|
|
2003
|
250
|
1,2
|
|
|
2004
|
457
|
5,6
|
|
|
2005
|
470
|
1,5
|
|
|
2006
|
870
|
2,6
|
12,0
|
|
2007
|
1.270
|
3,8
|
5,7
|
|
2008
|
1.400
|
1,6
|
2,5
|
|
2009
|
300 (ilk 3 ay )
|
1,1
|
5,2
|
|
TOPLAM
|
5.564
|
20,7
|
25,4
|
Atık Kâğıt ve Ambalaj Atıkları
İnsanoğlunun tüm yaşamı boyunca her türlü gereksiniminde yoğun olarak kullandığı, ana ham maddesi “ağaç” olan kâğıt ve türevlerinin, geri kazanımı ile canlıların en önemli yaşamsal unsuru olan orman varlığının korunması da sağlanabilecektir.
Bir ton kullanılmış kâğıdın geri kazanılması ile18 yetişkin ağacın kesilmesi, 4.100 Kw/saat enerjinin kullanılması, 25.900 litre suyun harcanması, 690 litre çöplük hacminin işgali, 30 kg hava kirleticisinin atmosfere salınımı önlenir.
Atıkların toplanması ve değerlendirilmesinde, toplumda bilinç ve alışkanlık oluşturma amacıyla 1999 yılında başlatılan DOÇEV atık yönetim çalışmalarında, atık kâğıtların toplanmasına öncelik verilmiş olup, “kâğıdını ver, ağacın olsun” sloganı ile toplumdan destek istenmiştir. Atık kâğıtların toplanması için okul, işyeri, ev, özel ve kamu kuruluşlarında konuşlanan “DOÇEV Atık Dönüşüm Kutuları” ile toplumdan gelen yoğun talepler üzerine kâğıt atığının yanı sıra plastik, metal, cam ambalaj kapları ile süt ve meyve suyu kutuları da toplanarak, geri dönüşüm firmalarına ulaştırılmıştır.
Öncelikle çocuklarımızın doğru ve yararlı alışkanlıklar, davranış kalıpları geliştirmelerinin sağlanabilmesi için okullarda ve her türlü toplumsal alanda gerçekleştirilen eğitim çalışmaları, örnek uygulamalar ve ödüllü kampanyalar ile katılım ve süreklilik sağlanmıştır.
DOÇEV, atık kâğıt ve ambalaj atıklarının toplanma çalışmalarını yasal nedenlerden dolayı sona erdirdiği Nisan–2009 tarihine kadar, yaklaşık 5.000 ton atık kâğıt toplayarak, geri kazanımını sağlamıştır.
Atıklarla beraber toplanan ansiklopedi, dergi ve her türlü kitaplar, kullanılabilir hale getirilerek talep halinde okul, cezaevi, köy okuma odaları vb noktalara ulaştırılmaktadır.
Okullarda ve her türlü toplumsal alanda örnek uygulamalar ve ödüllü kampanyalar gerçekleştirildi
|
Çöp deyip atmayın, O bir hammadde…
Çöpe karıştırmadan, temiz olarak ayrı ayrı biriktirilen değerlendirilebilir atıkların, (her türlü kâğıt, cam, plastik (ve türevleri), alüminyum, polietilen vb ambalaj kapları) geri kazanımı ile doğal kaynaklarımızı korumuş, doğayı daha az kirletmiş, çöp miktarını azaltmış, ekonomiye katkı, enerji ve su tasarrufu sağlamış oluruz.
Atıklardan Neler Üretilebilir?
Kâğıt – karton atıklarından; kâğıt ve kâğıt ambalaj ham maddesi…
Süt, meyve suyu vb ambalaj atıklarından; çatı kaplama ve mobilya malzemesi…
Plastik atıklardan; otomobil yedek parçaları, pis su boruları, çöp kutuları…
Metal atıklardan; her çeşit metal malzeme, pencere çerçevesi, sprey kutusu…
Cam atıklardan; cam şişe ve kavanoz…
Atıklar Nasıl Biriktirilmeli?
Kâğıt, plastik, metal ve cam atıklar kaynağında, yani evde, okulda, işyerlerinde çöpe karıştırılmadan, temiz olarak ve ayrı ayrı biriktirilmelidir.
Atıklar Nereye Teslim Edilir?
Çevre konulu yasa ve yönetmelikler, atıkların toplanması sorumluluğu ve organizasyonunu yerel yönetimlere vermiştir. Ayrı ayrı biriktirilen atıklar, yerel yönetimlerin atık yönetimi planları kapsamında belirledikleri toplama noktalarına bırakabilir veya yerel yönetimin belirlediği iş planına dâhil olunabilir.
|
Elektronik Atıklar
Elektronik cihazların kullanım ve üretiminin yaygınlaşması ile bu cihazlara ait atık miktarı da hızla artmakta, elektronik atık (e-atık) çöplükleri oluşmaktadır. Elektronik atıkların içerdiği ağır metaller, canlı yaşamı tehdit ederek çevre kirliliğine yol açmaktadır. DOÇEV, “Denizli Genç Sanayiciler Birliği” işbirliği ile başlattığı, elektronik atıkların güvenli bir şekilde toplanıp ulusal ekonomiye kazandırılmasına yönelik örnek çalışmalarını sürdürmektedir.
Atık Piller
Bilindiği gibi kullanılmış küçük bir pil doğaya atıldığında, 4 m3 toprağı zehirlemektedir. Düzenlediğimiz kampanyalarla ve atık pil kumbaralarımızla topladığımız atık piller, bertaraf edilmek üzere, bu alanda Türkiye’de “yetkili kurum” olan TAP (Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği)’a teslim ediliyor. Ülkemizin Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde geliştirilen çevre mevzuatı kapsamında ele alınan bu tür uygulamalar, çok öncesinden DOÇEV’in öncü ve eylemci çalışmalarına konu olmuştur. 2005 yılında düzenlenen “Atık Pil ve Akülerin Kontrolü Yönetmeliği”nden altı yıl önce başlattığımız çalışmalar kapsamında, yalnızca 2005 yılının ilk altı ayında düzenlediğimiz bir kampanya ile 5,5 ton muadili 300.000 adet kullanılmış pil toplayarak, Guinness Rekorlar Kitabı’na başvuruda bulunduk. DOÇEV, bu güne dek topladığı yaklaşık 1.250.000 adet kullanılmış pili bertaraf ederek, yaklaşık 5 milyon m3 toprağın kirlilikten arındırılmasına katkı sağlamıştır.
|